GEFIKST

Industriële wasserijmedewerkers staken met succes

‘MENSEN WAREN BANG VOOR HUN BAZEN’

Tekst Bart Speleers Illustratie Gijs Kast

Het werk in industriële wasserijen is vies en zwaar, de betaling slecht. Actievoeren durft het personeel niet, totdat FNV-leden hen in kantines aansporen tot actie.

In de strijd tegen corona gaan ze voorop, de medewerkers in de zorg. Maar in hun schaduw werken velen die even onmisbaar zijn, zoals schoonmakers, vuilnismannen en zij die werken in industriële wasserijen. In die wasserijen, waar circa zevenduizend mensen werken, worden onder meer het linnengoed en kleding van zieken- en verpleeghuizen gewassen. ‘Vies wasgoed komt in grote zakken bij ons binnen, op een lopende band gegooid en met de hand gesorteerd’, vertelt Peter Liplijn (55), productiemanager bij CleanLease in Goes. ‘Ontzettend zware arbeid, en niet bepaald schoon.’ Door corona is de werkdruk sterk gestegen in de wasserijen. ‘Mensen werken soms negen tot tien uur per dag en zijn bang besmet te raken.’ De beloning is schamel: een paar centen boven het minimumloon. Liplijn: ‘Omdat het levensonderhoud stijgt, moeten collega’s de eindjes aan elkaar knopen. Schulden die ze maken, worden afbetaald met de eindejaarsuitkering of het vakantiegeld.’

BANG

Voor FNV-kaderlid Liplijn was het na de eerste, zware coronagolf duidelijk dat er iets moest gebeuren om de positie van z’n collega’s te verbeteren. ‘De cao liep af, dus was het een mooi moment om betere afspraken te maken.’ Er was wel een ‘maar’, vertelt hij. In de wasserijen ontbrak het volledig aan actiebereidheid. ‘Mensen waren bang voor de bazen, bang hun baan te verliezen. Dat zat zo diep dat er zelfs nog nooit actie was gevoerd in onze sector.’ Een vuist maken om betere arbeidsvoorwaarden af te dwingen, lukte in het verleden dan ook niet. Maar nu was de tijd rijp om mensen boven zich uit te laten stijgen, vond Liplijn, die zelf geen angst kent. ‘Laat maar komen. Als ze mij een kopje kleiner willen maken, moeten ze dat maar proberen.’

KNAP

Met ‘ouderwets’ vakbondswerk spoorden Liplijn en enkele andere kaderleden hun collega’s in Goes aan om de vastgelopen cao-onderhandelingen vlot te trekken. ‘Tijdens pauzes sprak ik de mensen toe in de kantine. Elke keer weer. “We krijgen niet wat we verdienen, dit pikken we toch niet?”’ Bij wasserijen van andere bedrijven, zoals Rentex en CWS, deden kaderleden hetzelfde, met resultaat. Steeds meer werknemers in het land gingen over tot stiptheidsacties en extra lange lunchpauzes. In Goes legde bijna de helft van het personeel het werk voor een uur neer. ‘Er staakten collega’s van wie ik het totaal niet had verwacht’, vertelt het kaderlid. ‘Ontzettend knap dat ze over hun angst heen zijn gestapt.’

SAMEN

De acties werkten. De nieuwe, verbeterde cao kwam er. Vooral met de afspraak over een generatiepact is Liplijn tevreden. ‘Oudere werknemers kunnen nu minder werken en toch volledig pensioen opbouwen. Dat is erg prettig, want de meesten halen hun pensioen niet gezond.’ Maar het mooiste succes vindt het kaderlid dat mensen hebben gemerkt dat samen actievoeren werkt. ‘De actiebereidheid is enorm gegroeid nu we weer voor nieuwe cao-onderhandelingen staan. Mensen zijn bereid het werk voor dagen neer te leggen, als dat nodig is.’

Deel deze pagina