PLATFORMWERK

FREEFLEXER IS GEWOON UITZENDKRACHT

Tekst Ronald de Kreij Beeld Shutterstock

Temper was in het begin met name in de horeca actief, later volgde uitbreiding naar onder meer de schoonmaak en distributiecentra

Temper is een uitzendbureau. Korter en duidelijker kan vakbond FNV zijn visie niet verwoorden. Temper zelf denkt hier anders over en zegt een platform te zijn dat bemiddelt tussen opdrachtgevers en zelfstandigen. De bond wil nu dat de rechter bepaalt wie er gelijk heeft.

Een nieuwe loot aan de stam van flexwerk: platformwerk. Een bekend fenomeen overigens, dat inmiddels vele duizenden mensen aan een inkomen helpt. Prima, zou je zeggen, ware het niet dat eigenlijk alleen de platformbedrijven hier wel bij varen. De mensen die zij aan werk bemiddelen, houden netto minder over dan het wettelijk minimumloon. Platformwerk is vakbond FNV dan ook een doorn in het oog. Althans, platformwerk zoals dat wordt uitgevoerd door bekende partijen als Uber, Helpling, YoungOnes, Deliveroo, en Temper. Tegen Deliveroo heeft de FNV al langer een rechtszaak lopen. Tegen Temper is onlangs eenzelfde stap gezet. De inzet van deze rechtszaken is identiek: volgens de bond zijn de platforms gewoon bedrijven met werknemers die een arbeidsovereenkomst of een uitzendovereenkomst moeten hebben, en dus dienen zij zich aan dezelfde regels te houden, óók op het gebied van cao- en pensioenbepalingen.

NIEUW VERSCHIJNSEL

‘De platformbedrijven beweren dat zij echt een nieuw economisch verschijnsel zijn’, vertelt vakbondsbestuurder Erik Pentenga van FNV Flex & Naleving. ‘Ze zeggen dat zij zelfstandigen aan een opdracht helpen door hen te laten inschrijven op een klus. Over de vergoeding daarvoor zou onderhandeld kunnen worden, maar dat blijkt in de praktijk niet het geval. Wie meer geld wil, krijgt de klus niet. Die gaat dan naar een andere zogenaamde zelfstandige die wel genoegen neemt met het genoemde bedrag.’ Nieuw is inderdaad dat werknemers op werk kunnen inschrijven via een app, erkent Pentenga. ‘Maar verder doen de platformbedrijven precies hetzelfde wat ieder ander bureau zou doen voor de bemiddeling van vaste of uitzendkrachten. En dus hebben ze zich te houden aan de regels die daarvoor gelden. Maar dat doen ze niet. Ze brengen de opdrachtgever een bedrag in rekening, en betalen de werknemer zo weinig dat die minder dan het wettelijk minimumloon overhoudt.’

ORDERPICKER

De woorden van Pentenga laten zich het beste verduidelijken aan de hand van Temper. ‘Temper was in het begin met name in de horeca actief’, zegt hij. ‘Al voor de coronacrisis is het bedrijf zich ook gaan toeleggen op het werven van personeel voor de schoonmaak en distributiecentra. In coronatijd is vooral de groei in de distributiecentra enorm toegenomen. Maar je kunt mij niet wijsmaken dat een orderpicker of magazijnmedewerker een zelfstandige is. Dat is even bizar als de gedachte dat iemand die in een café werkt zelf kan bepalen welke gasten hij wel of niet bedient.’ De bond heeft uitgerekend dat iemand die via Temper in de bediening werkt 15,52 euro per uur betaald krijgt, maar daar na betaling van belastingen en andere reserveringen slechts 8,16 euro van overhoudt. Dat is veel minder dan een uitzendkracht in dezelfde functie (11,40 euro) en zelfs onder het wettelijk minimumloon (9,54 euro). Hiermee is het verhaal echter nog niet af. Doordat Temper zich niet aan de regels voor een eerlijke arbeidsmarkt houdt, loopt de overheid jaarlijks zo’n 18 miljoen euro aan premies en belastingen mis. Wordt gekeken naar alle platformbedrijven, dan gaat het zelfs om 54 miljoen euro die aan de neus van de maatschappij voorbij gaat. De partijen voor wie de constructie wel gunstig uitpakt zijn de platformbedrijven zelf en de werkgevers die met hen samenwerken. Temper verdient per bemiddelde arbeidskracht 3 euro per uur. De werkgever betaalt voor de ingeschakelde platformwerker zo’n 18 euro per uur en is daarmee aanzienlijk goedkoper uit dan de ongeveer 25 euro per uur die hij kwijt is aan werknemers die het wettelijk minimumloon verdienen.

DE LAATSTE TIJD VERDEDIGT TEMPER HET MODEL VOORAL ALS BEDOELD VOOR BIJVERDIENSTEN
DE BEMIDDELDE SCHIJNZELFSTANDIGE HOUDT NETTO MINDER OVER DAN HET MINIMUMLOON

SER -ADVIES

De bevindingen van de FNV worden onderschreven in een recent gepubliceerd advies van de Sociaal Economische Raad. ‘Veel platforms zetten de werkers als zzp’ers in, maar het is de vraag of dat terecht is’, zo schrijft de SER. ‘De aard van de arbeidsrelatie is bepalend voor de geldigheid van cao’s en andere werknemersrechten, en dus van groot belang voor de positie van werkers. De SER beveelt aan om hierover snel besluiten te nemen, en het toezicht door de Belastingdienst en de Inspectie SZW hierop te intensiveren.’ Volgens de SER verdienen mensen een eerlijk inkomen en moeten zij aanspraak kunnen maken op bescherming, scholing, inspraak en veilig werk. ‘Platformwerkers die op locatie werken, zoals schoonmakers, chauffeurs en maaltijdbezorgers, hebben vaak weinig zekerheden, lage verdiensten en geen recht op sociale zekerheid zoals WW. Voor online platformwerk zijn de vergoedingen vaak nog lager, door het grotere aanbod aan werk en de concurrentie van platformwerkers uit lagelonenlanden.’

FREEFLEXERS

Om zich te onderscheiden van uitzendbureaus hanteert Temper voor de mensen die worden bemiddeld woorden als zelfstandigen en freeflexers. ‘Maar de laatste tijd verdedigt Temper het gehanteerde model vooral als bedoeld voor bijverdiensten’, aldus Pentenga. ‘Mogelijk vindt het platform dat een veiligere betiteling, met het oog op de rechtszaak die wij hebben aangespannen. Afgelopen zomer hebben vakbonden FNV en CNV een witboek samengesteld onder de titel 'Temper is een uitzendbureau' en dat aan het bedrijf aangeboden. De bonden wilden met Temper in gesprek over de schijnzelfstandigheid van de werkers en eisten dat het bedrijf hen met terugwerkende kracht conform de cao zou gaan betalen. Pentenga: ‘Onze eisen hebben we eind juni al op tafel gelegd, maar Temper wil daar op geen enkele wijze op ingaan. Voor ons het signaal dat verder praten geen zin heeft. Dus zijn we nu naar de rechter gestapt.’ De vakbonden zijn teleurgesteld in de houding van niet alleen Temper, maar van alle platforms. ‘Hun verdienmodel is gebaseerd op het drukken van de kosten voor arbeid. Dit is vervelend voor de mensen die onverzekerd werken, maar ook voor de hele maatschappij. Door valse concurrentie worden eerlijke werkgevers de markt uitgedrukt. Dit moet stoppen.’

MEER LEZEN

Op de website van de FNV is een aparte pagina te vinden over platformwerk: naar de pagina

Er is ook een pagina specifiek over Temper: naar de pagina

Een link naar het witboek vind je hier: naar het witboek

en de publicatie van de SER over de platformeconomie staat hier: naar de publicatie

Dit, tenslotte, is de reactie van de FNV op het SER-rapport: naar het SER-rapport

POSITIE MAALTIJDBEZORGER VERSLECHTERT

De positie van de maaltijdbezorgers wordt steeds slechter. Hun onzekerheid over werk en inkomen is de afgelopen anderhalf jaar verder toegenomen.

Dat staat in het rapport 'Bezorgd om Maaltijdbezorgers' dat de FNV onlangs heeft gepubliceerd. Het is het tweede onderzoeksrapport van de vakbond over de maaltijdbezorgplatforms. Marije Ottervanger, FNV-campagneleider platformwerk: ‘Oorzaken zijn onder meer het eenzijdig opleggen van nieuwe regels door de platforms en een overheid die bestaande regelgeving omtrent schijnzelfstandigheid niet handhaaft. Het is echt onbegrijpelijk dat de minister niet allang heeft ingegrepen.’ Sinds Deliveroo in 2018 alle bezorgers dwong om zzp’er te worden, zijn de verdiensten van hun bezorgers ook steeds lager geworden. De bond ziet de toename van het aantal schijnzelfstandigen als een groot probleem. Ottervanger: ‘Drie jaar geleden had het merendeel van de maaltijdbezorgers nog enige zekerheid, door bijvoorbeeld een arbeidscontract. Nu zijn de bezorgers schijn-zzp’ers die ook nog eens minder zijn gaan verdienen.’

Deel deze pagina