ZOMERCAMPAGNE

BOND ZOEKT PLATFORMWERKERS OP

Tekst Ronald de Kreij Beeld Siewert Olthof, Jaap van Hienen

FNV Flex en Naleving trok er op uit deze zomer. Vertegenwoordigers van de bond bezochten in verschillende steden medewerkers van Thuisbezorgd. Om kennis te maken, te vertellen over de bond én te praten over de uitzend-cao waar zij onder vallen en waarover binnenkort opnieuw wordt onderhandeld.

Het is misschien een wat minder bekend, maar daarom zeker niet onbelangrijk onderdeel van het vakbondswerk: schoolvoorlichting. De FNV heeft eigen gastlesdocenten in dienst die middelbare scholen bezoeken om scholieren te vertellen over wat de vakbond nu en straks voor hen kan betekenen. Wat zijn hun rechten en plichten bijvoorbeeld, wanneer ze een bijbaantje hebben? Wat te doen als ze ziek worden en even niet kunnen werken? En op hoeveel salaris hebben ze eigenlijk recht? ‘Zodra je over geld begint, heb je direct de aandacht’, weet gastlesdocent Tom Smeets uit ervaring. ‘Dat vinden ze interessant. Dit gebruik je dan weer om een link te leggen met de rol van de bond en de voordelen van het vakbondslidmaatschap.’ Tijdens de coronacrisis waren de scholen echter gesloten en vonden de gastlessen plaats via internet. ‘Dat is toch anders’, heeft Smeets ervaren. ‘Met online lesgeven is het lastiger om de aandacht vast te houden. Je merkt dat ze ondertussen even een sigaretje roken of een spelletje spelen.’ En nu, tijdens de zomer, zijn de scholen zelfs helemaal niet open. Ook niet voor online lessen. De gastlesdocenten gebruiken deze periode daarom voor hun jaarlijkse zomercampagne. Ze zijn in heel het land te vinden om bepaalde groepen werknemers te benaderen. Meer specifiek: werknemers in sectoren waar binnenkort nieuwe cao-onderhandelingen gaan plaatsvinden. Heel concreet: dit jaar zijn dat werknemers in de supermarkt- en de uitzendsector.

OP DE "HUBS"

Wat betreft deze laatste sector ligt de nadruk op platformwerkers: mensen die werken voor een platform dat vraag en aanbod digitaal bijeenbrengt. Denk aan Temper, dat “freeflexers” aan werk helpt in de horeca en logistiek (zie ook het artikel over Temper). Maar ook maaltijdbezorgdiensten zoals Deliveroo, Uber Eats en Thuisbezorgd zijn platformbedrijven. ‘Aanvankelijk zouden we ons deze zomer alleen op de medewerkers van Thuisbezorgd richten’, vertelt Smeets. ‘Anders dan bij de andere maaltijdbezorgdiensten hebben zij een uitzendcontract, zijn ze verzekerd in geval van ongevallen, krijgen ze fietsen, kleding en ander materiaal van Thuisbezorgd en verdienen ze doorgaans iets beter dan het minimumloon. Deliveroo en Uber Eats bieden dat allemaal niet. Die beweren dat hun medewerkers zelfstandigen zijn, maar wij noemen dat schijn-zelfstandigen. Wij zien de platforms als werkgever – net als bij Thuisbezorgd – en de bezorgers als werknemer.’ (zie ook het kaderbericht over de door de FNV gewonnen rechtszaak tegen Deliveroo)

ENQUÊTE

Smeets: ‘Net zoals op de scholen vertellen we over hun rechten en plichten als werknemer – in dit geval als uitzendkracht – en wat de voordelen van het vakbondslidmaatschap kunnen zijn. Maar we willen ook dingen weten. Of het werk bevalt bijvoorbeeld, en hoeveel uur ze werken per week. We zoeken de medewerkers in de steden zelf op. Ze zijn gemakkelijk te herkennen aan hun oranje tas, jas en fiets. We spreken ze aan als ze staan te wachten op een nieuwe bestelling. Dat maakt vaak dat je iets minder tijd hebt om ze te spreken. Inmiddels heeft de praktijk uitgewezen dat de grootste kans om deze doelgroep te treffen bij McDonalds is. ‘Als daar ook medewerkers van Deliveroo en Uber Eats staan, dan spreken we die natuurlijk ook even aan’, aldus Smeets. FNV Flex en Naleving spreekt de maaltijdbezorgers al langer aan, sinds Deliveroo zijn medewerkers dwong over te stappen op een schijn-zzp-constructie. De bond wil hen informeren en bewustmaken van de risico’s die zij lopen door de zzp-constructie. Vorig jaar bleek uit het rapport “Riders Verdienen Beter” dat vooral UberEats- en Deliveroo-maaltijdbezorgers zich als nummers behandeld voelen. Ze zijn bovendien slecht verzekerd en verdienen veel te weinig.

Tom Smeets spreekt een uitzendkracht van Thuisbezorgd

‘WIJ ZIEN PLATFORMS ALS WERKGEVER’

HOGER BEROEP DELIVEROO IN SEPTEMBER

De FNV heeft begin 2019 een mooie overwinning geboekt in een rechtszaak tegen maaltijdbezorgplatform Deliveroo. Deze besloot dat alle medewerkers die tot dan toe in vaste dienst waren alleen nog verder konden als gedwongen zzp’er. De bond claimde echter dat er sprake was van een gezagsrelatie en dat de medewerkers dus geen zelfstandige ondernemers zijn. De rechter gaf de bond hierin gelijk en oordeelde dat de maaltijdbezorgers (1) een arbeidsovereenkomst kunnen claimen waarin zij (2) worden betaald conform de cao Beroepsgoederenvervoer. Deliveroo is tegen deze twee uitspraken in hoger beroep gegaan. Dat zou op 18 maart jongstleden worden behandeld, maar toen strooide corona roet in het eten. Het hoger beroep is daarop uitgesteld tot 11 september en 4 november. De uitspraak zal een belangrijke rol spelen in de strijd van de bond tegen andere platformbedrijven die werken op een vergelijkbare wijze als Deliveroo en waar volgens de FNV evenmin zelfstandige ondernemers werken.

LEUKE MENSEN

Wat zijn zoal de ervaringen van de gastlesdocenten? ‘Leuke mensen’, zegt Smeets. ‘Bij Thuisbezorgd werken veelal internationale studenten die elders niet zo snel worden aangenomen omdat ze de taal niet beheersen. Daarom zijn ze ook dankbaar dat ze dit wél mogen doen. Oók omdat hun arbeidsvoorwaarden redelijk goed geregeld zijn. Een contract, een fiets… dat soort dingen. Opvallend is verder dat ze relatief veel uren maken. Ik schat in tijdens de vakantieperiode gemiddeld wel zo’n dertig uur per week.’ Ook valt op dat de thuisbezorgers met veel vragen zitten. Variërend van “wat is een uitzendcontract nu eigenlijk precies?” en “wat als ik betrokken raak bij een ongeluk?” tot "wie helpt mij als ik vragen heb of problemen krijg?”. Smeets: ‘In alle gevallen is de link met de bond snel gelegd. Zij vallen gelukkig nog onder de uitzend-cao. Maar andere maaltijdbezorgers niet. Daarom zijn er grote verschillen in beloning, rechten en plichten. Als FNV vinden we dat platformmedewerkers in de maaltijdbezorging onder de cao Beroepsgoederenvervoer moeten vallen, net als gewone fietskoeriers die door het drukke verkeer pakketjes afleveren. Daarvoor is het noodzakelijk dat mensen zich bij ons aansluiten. En dat valt nog niet mee – daar is het werk te vluchtig voor. Veel mensen zijn alweer weg naar een andere baan voordat je ze goed en wel hebt kunnen organiseren.’

Deel deze pagina