CAO-OVERLEG

UITZENDKRACHTEN LEGGEN WENSEN OP TAFEL (1)

Tekst Ronald de Kreij Beeld Doon van de Ven

‘ZOLANG ER NIETS VERANDERT ZIJN UITZENDKRACHTEN AAN DE GODEN OVERGELEVERD’

Bijna duizend uitzendkrachten hebben in een enquête van FNV Flex duidelijk gemaakt wat zij graag in de nieuwe cao geregeld willen hebben. Vier van hen hebben de verzamelde wensen bij de aftrap van het cao-overleg aangeboden aan de vertegenwoordigers van de uitzendkoepels ABU en NBBU. We vroegen deze vakbondsactivisten waarom het volgens hen écht beter moet in de uitzendbranche.

Yvonne Wever had een fijne baan in de gehandicaptenzorg. Zwaar werk, dat wel, maar ze had een vaste aanstelling en het werk beviel haar. Tot ze een kruisband in haar knie afscheurde en haar werk niet meer kon uitvoeren. ‘Dan kom je uiteindelijk terecht in de WW, omdat niemand anders je wilt hebben. Je bent te krakkemikkig, vinden ze, en te oud – ik word dit jaar 65.’

Ongeveer vijf jaar geleden vond ze gelukkig weer werk. Via een uitzendbureau bij een uitgeverij. ‘Ook zwaar werk, hoor’, zegt ze. ‘Veel sjouwen met zware vrachten boeken en tijdschriften.’ Maar ze hield het vol. Tot ze met haar voet tussen twee heftrucks kwam en in de ziektewet. Omdat ze nog steeds in de ziektewet zat toen haar contract weer eens verliep, werd deze nu niet meer verlengd. ‘Dan sta je na vijf jaar opeens wéér op straat.’

Mentaliteit werkgever

Yvonne was al vakbondslid. Maar haar ervaringen als uitzendkracht hebben haar gemotiveerd zich meer voor de bond te gaan inzetten. Als activist draagt ze zichtbaar en hardop uit dat het in de uitzendbranche écht beter moet en kan. Bijvoorbeeld tijdens de presentatie van de cao-voorstellenbrief van FNV Flex. Daar vertelde ze onder meer over haar ervaringen met hoe werkgevers en uitzendbureaus met uitzendkrachten omgaan en wat dat met hen doet.

‘Je kunt vraagtekens zetten bij de mentaliteit van de werkgevers’, zegt ze. ‘Ze sturen uitzendkrachten die vragen hebben met een kluitje in het riet of lichten hen zelfs doelbewust verkeerd voor. Ik heb bijvoorbeeld gezien hoe mensen naar huis werden gestuurd als er even geen werk was. Ze moesten tevens een briefje ondertekenen dat ze vrijwillig naar huis waren gegaan, en dat de baas ze daarom die dag niet hoefde te betalen. Dat mag helemaal niet! Maar het gebeurde toch.’

Yvonne Wever: ‘Vraagtekens bij de mentaliteit van werkgevers.’

HIER GAAT FNV FLEX ZICH VOOR INZETTEN

Bij het komende overleg over een nieuwe uitzend-cao gaat FNV Flex zich hier voor inzetten:

  • Gelijke beloning en overige arbeidsvoorwaarden voor uitzendkrachten: alleen waar het anders moét, doen we het anders.
  • Reiskostenvergoeding: moet omhoog.
  • Seniorenregelingen en bonussen: moeten ook voor uitzendkrachten gaan gelden.
  • Zekerheid: uitzendkrachten moeten sneller meer zekerheid krijgen en uitzendbureaus moeten zich meer inspannen om een echte opstap te zijn naar een vaste baan.
  • Zeggenschap: de roosters moeten op tijd bekend zijn en uitzendkrachten verdienen het recht om niet beschikbaar te zijn voor werk. Voorts moeten zij het recht krijgen op twee dagen achter elkaar vrij in de week.
  • Transitievergoeding: in de cao moet het recht worden vastgelegd op uitbetaling van de transitievergoeding binnen één maand na het einde van de uitzendovereenkomst.
  • Pensioen: de wachttijd voor pensioenopbouw moet korter en de opbouw zelf moet beter.

Onafhankelijk platform

Ze zou graag zien dat er in de cao afspraken worden gemaakt over de komst van een onafhankelijk platform waar uitzendkrachten terecht kunnen ‘met al hun vragen, klachten, twijfels en gevoelens. Dat platform kan hun problemen dan oppakken en er hopelijk voor zorgen dat de angstcultuur die nog op veel plekken heerst gaat verdwijnen.’

‘Het meest schrijnend’, vervolgt ze, ‘is het machtsgevoel dat menig werkgever heeft over zijn uitzendkrachten. Dat geeft ze de vrijheid om net buiten de lijntjes te kleuren. Ze laten hen bijvoorbeeld lang dagen maken, terwijl de vaste krachten naar huis mogen. Zelf heb ik wel dagen gemaakt van twaalf uur, tot je kapot bent. Maar je gaat dan niet naar huis, want je wilt de anderen niet nog extra belasten. Bovendien ben je bang dat je dan ook de volgende dag niet meer terug hoeft te komen.’

Zo heeft ze meer zorgen. ‘Het is ook voor uitzendkrachten belangrijk om te weten wanneer je werkt. Daar moet je bovendien invloed op kunnen hebben. Voorts maak ik me ontzettend zorgen over de slechte pensioenopbouw voor uitzendkrachten, die voor vrouwen vaak extra slecht uitpakt.’

Paal en perk

Op zich vindt Yvonne het bestaan van flexwerk geen slecht verschijnsel. ‘Maar het is uit de hand gelopen’, concludeert ze. ‘Er is een enorme wildgroei ontstaan. Iedereen die dat wil kan zomaar een uitzendbureau beginnen. Het is bovendien een verdienmodel geworden. Door uitzendkrachten een net iets ander contract aan te bieden dan vaste krachten, krijgen ze minder uitbetaald. Arbeidsmigranten zijn helemaal de klos, omdat ook nog eens hun eigen – vaak belabberde – huisvesting op hun loon wordt ingehouden. Zij zijn helemaal met handen en voeten aan het uitzendbureau gebonden. Want voor hen geldt: geen werk meer, dan ook geen dak meer boven je hoofd. Hier moet paal en perk aan gesteld worden.’

Yvonne heeft al met al op de drempel van haar pensionering een nieuwe missie gevonden. Als activist voor FNV Flex gaat ze voluit voor meer zekerheid en veiligheid voor uitzendkrachten. Ook voor zichzelf? ‘Ach, ik ben nu bijna klaar met werken en heb gelukkig ook nog een man die verdient. Maar je zou maar een alleenstaande ouder zijn. Dan ben je als uitzendkracht wanneer er niets verandert aan de goden overgeleverd. Dit mag niet kunnen gebeuren in dit land.'

‘DRAAIDEUR’

Uitzendkracht Richard Huijsing vertelde de werkgeversdelegatie tijdens de overhandiging van de cao-wensen van de FNV wat het met hem doet om steeds na zes maanden werken met “vakantie-WW” te worden gestuurd, om daarna pas weer te mogen terugkomen. ‘Door deze draaideur krijg je nooit een vast contract en blijf je altijd in onzekerheid leven. Ik wil graag een keer af van die eeuwige onzekerheid en de almaar durende korte horizon van een paar maanden kunnen werken.’ (zie ook het artikel met Richard elders in dit magazine over de scheefgroei in Nederland)

Deel deze pagina