FLEX EN CORONA - 3

VAKBONDSWERK IN TIJDEN VAN CORONA

Tekst Ronald de Kreij Beeld Jan Lankveld

De coronacrisis en 'intelligente lockdown' hebben het werk van talloze Nederlanders fors beïnvloed. Ook dat van FNV Naleving & Flex-bestuurder Karin Heynsdijk. Ze vertelt over haar vakbondswerk in tijden van corona.

De coronacrisis betekent voor alle FNV-medewerkers thuiswerken. Of ze nou willen of niet: de vakbondskantoren zijn allemaal gesloten. ‘Het is een bizarre situatie die we nog niet eerder hebben meegemaakt’, zegt Karin Heynsdijk. ‘En ik had ook niet voorzien dat ik het zó druk zou krijgen. We worden overstelpt met vragen. Via het FNV Contactcenter, het callcenter van de bond, via de mail, de app of de telefoon. De beginperiode van de crisis vormde natuurlijk een hoogtepunt, want niemand wist waar ie aan toe was. Maar ook nu nog leven er vragen. Over vakantiedagen, vakantiegeld, loondoorbetaling… Hoeveel loon dient iemand bijvoorbeeld te krijgen? Gebaseerd op de contracturen, of op het gemiddeld aantal gewerkte uren? En hoe zit het met de toeslagen? Dit soort dingen.’

DIEP GERAAKT

Heynsdijk wordt diep geraakt door de kwesties die ze tegenkomt. ‘Ik zie hoe moeilijk het voor uitzend- en flexkrachten is om voldoende werk en inkomen te vinden én te houden. Ze hebben geen enkele zekerheid. In deze periode al helemaal niet. Dit geldt uiteraard ook voor andere werknemers, maar uitzend- en flexkrachten hebben het extra zwaar. Dat baart me zorgen en houdt me bezig.’ Toen de crisis uitbrak, trof politiek Den Haag al snel noodmaatregelen. ‘Voor werkgevers en zzp’ers’, benadrukt Heynsdijk. ‘Waar waren de werknemers? Die hadden geen stem in het geheel en kregen ook geen vangnet bij ontslag aangeboden. Ja, de bestaande regelingen: WW en bijstand. Daarom hebben wij als FNV in ons overleg met ABU en NBBU er sterk op aangedrongen dat zij als de twee overkoepelende werkgeversorganisaties de aangesloten uitzendbureaus zouden oproepen de NOW aan te vragen, de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid. Zodat uitzendkrachten gewoon in dienst konden blijven en hun loon doorbetaald zou worden.’

GOED VOORBEELD

Ze noemt Randstad als hét goede voorbeeld. ‘Randstad beloofde al snel de NOW aan te vragen en iedereen 100 procent door te betalen op basis van het gemiddelde aantal gewerkte uren en toeslagen. Later volgden meer partijen, zoals Adecco, Driessen en USG. Goede voorbeelden die andere uitzendbureaus zouden moeten volgen, maar helaas. In plaats van de NOW zetten zij hun krachten liever op straat omdat dat goedkoper is. Ik heb geen idee hoeveel uitzendkrachten inmiddels hun baan hebben verloren. Uit een enquête die ABU heeft gehouden onder zijn leden zouden zo’n 45.000 uitzendkrachten hun baan hebben verloren. Van hen zouden er 15.000 zijn herplaatst, waardoor het aantal ontslagen op 30.000 uitkomt. Maar andere onderzoeken en cijfers komen uit op veel meer, tot wel 140.000 ontslagen. Dat zou meer dan de helft van het totaal aantal uitzendkrachten zijn. Ik weet het niet. De waarheid zal vast ergens in het midden liggen, en ook dat is al erg genoeg. Om de pijn voor de betrokkenen enigszins te verzachten hebben we binnen DOORZAAM afgesproken om extra scholingsvouchers van werk naar werk beschikbaar te stellen zodat uitzendkrachten sneller en beter ander passend werk vinden.’ (zie ook het artikel over deze vouchers elders in dit e-magazine, red)

DRUK

Vragen van leden, overleg met de werkgevers, overleg met collega’s, het volgen van de ontwikkelingen; Heynsdijk is er druk mee. Heel druk. ‘De totaal nieuwe situatie die is ontstaan overschaduwt vrijwel geheel het andere vakbondswerk. En in zo’n situatie ook nog eens verplicht moeten thuiswerken maakt het lastig. Maar het meest lastig is toch dat de werknemers binnen het geheel totaal geen positie hebben. Ze zijn volledig afhankelijk van hun werkgevers. Het is aan de werkgevers om steun aan de overheid te vragen, of niet. Het is aan de werkgevers om te bepalen hoe zij de bijbehorende regels uitvoeren. Hoeveel loon betalen ze door? Wie houden ze wel en wie niet in dienst? Want voor calculerende werkgevers kan het voordeliger zijn om mensen tóch op straat te zetten en de boete van het UWV hierop voor lief te nemen. Dat kan dus ook volgens de regels.’ Druk was en is ze met dit alles, en druk zal het de komende tijd nog wel even blijven. ‘We overleggen nog steeds met ABU en NBBU over collectieve afspraken. Zij willen ons wel tegemoet komen, maar verder dan het doen van goedbedoelde oproepen aan hun achterban gaan ze niet. Dat vind ik onvoldoende. Daarom probeer ik nu mijn eigen achterban zodanig te organiseren, dat we druk op uitzendbureaus kunnen uitvoeren om – voorzover dat nog niet is gebeurd – alsnog de NOW aan te vragen. Die regeling is zoals gezegd zeker niet ideaal. Maar zij is in ieder geval beter dan helemaal geen hulp vragen, waardoor mensen sowieso op straat belanden.’

‘DE TOTAAL NIEUWE SITUATIE DIE IS ONTSTAAN OVERSCHADUWT VRIJWEL GEHEEL AL HET ANDERE VAKBONDSWERK’

Deel deze pagina