PLATFORMECONOMIE

FNV VRAAGT RECHTER DWANGSOM UBER

Tekst Ronald de Kreij Beeld FNV

‘KEER OP KEER ZOEKT UBER UITVLUCHTEN EN VERTRAGEN ZE DE BOEL’

Vakbond FNV heeft de rechter om een dwangsom gevraagd om taxibedrijf Uber te dwingen zich aan een eerdere gerechtelijke uitspraak te houden. Op 13 september vorig jaar oordeelde de rechter dat alle taxichauffeurs die voor Uber rijden feitelijk werknemers zijn en dat het bedrijf op hen de taxi-cao moet toepassen. Maar Uber heeft dat nog steeds niet gedaan.

Amrit Sewgobind, bestuurder FNV Platformwerk, ziet een patroon in de opstelling van platformbedrijven als Uber, Helpling Temper en Deliveroo. ‘Wanneer ze een rechtszaak verliezen, gaan ze tot de hoogste instanties in beroep om de zaak te rekken en ondertussen veranderen ze helemaal niets’, vertelt hij (zie ook het artikel over Deliveroo elders in de e-magazine). ‘Dit is dan ook de reden waarom wij in september tijdens onze laatste rechtszaak tegen Uber niet alleen vaste aanstellingen en toepassing van de taxi-cao hebben geëist, maar tevens een dwangsom. Op de eerste punten heeft de rechter ons gelijk gegeven, maar de dwangsom werd afgewezen. Mij is nog altijd niet helemaal duidelijk waarom de rechter dat toen heeft gedaan.’

UBER NEGEERT VONNIS

Lang verhaal kort: ook drie maanden later is er nog altijd niets veranderd bij Uber. Ondanks dat de rechter óók bepaald had dat een eventueel hoger beroep géén opschortende werking zou hebben. ‘Maar daar hebben ze bij dit platformbedrijf kennelijk lak aan’, constateert Sewgobind. ‘Ook de informele gesprekken die we met Uber zijn aangegaan om te helpen bij de praktische kanten van de uitspraak hebben niets geholpen. Keer op keer zoekt Uber uitvluchten en vertragen ze de boel. Daar zijn we klaar mee en hopelijk is de rechter dat nu ook. Vandaar nogmaals een verzoek om een dwangsom.’

Ondertussen zit Uber niet bepaal stil. ‘Het bedrijf biedt financiële en juridische ondersteuning aan een stichting van zogenaamd zelfstandige chauffeurs die tegen de uitspraak van de rechter wil gaan procederen. De stichting wordt ondersteund door een duur advocatenkantoor op de Amsterdamse Zuidas; een kantoor dat de chauffeurs zelf absoluut niet kunnen betalen. Ook lijkt Uber bezig met de oprichting van een eigen vakbond. Dan kunnen ze afspraken met zichzelf maken zonder last te hebben van een echt onafhankelijke vertegenwoordiger van de werknemers.’

Door de vertragings- en andere tactieken is volgens de FNV de geloofwaardigheid van Uber ver te zoeken ‘Aan de ene kant geven ze dus geld uit om onder het vonnis van de rechter uit te komen. Aan de andere kant doen ze in de gesprekken met ons alsof ze naar de rechter willen luisteren.’

HOOP OP PENSIOENFONDS, KABINET EN EU

Sewgobind laat zich echter niet uit het veld slaan. Hij put moed uit het feit dat het pensioenfonds voor taxichauffeurs zich aan de kant van de FNV heeft geschaard en dat steeds meer Uber-medewerkers de bond weten te vinden. Ook hoopt hij dat de overheid na jaren uitstel nu eindelijk wél overgaat tot handhaving. ‘In het nieuwe regeerakkoord wordt gesproken over betere handhaving en het voorkomen van schijnzelfstandigheid’, aldus de vakbondsbestuurder. ‘Wij roepen het nieuwe kabinet op om nu dan ook eindelijk door te pakken. De Belastingdienst mag van het kabinet al vijf jaar niet handhaven op schijnzelfstandigheid. Wij willen dat de Belastingdienst bedrijven als Uber aanpakt omdat ze geen premies en belasting betalen. Ondertussen heeft de SER het kabinet geadviseerd om de bewijslast om te keren – iemand is werknemer, tenzij het tegendeel blijkt – en er ligt in Europa sinds kort een wetsvoorstel over platformwerkers dat uitgaat van hetzelfde principe. Uber is inmiddels een stevige lobby gestart om deze wet van tafel te krijgen of anders in ieder geval de scherpe randjes er vanaf te krijgen.’

Archieffoto van eerste vakbondsactie tegen Uber.

GEEN ENKELE ZEKERHEID

De FNV strijdt al een aantal jaar tegen de uitwassen van platformbedrijven die gebruik maken van constructies met schijnzelfstandigen. Sewgobind: ‘Een echte zelfstandige bepaalt zelf hoe, wanneer en tegen welk tarief hij of zij zijn of haar werk doet en welke klussen hij of zij wel of niet aanneemt. Dat is bij de platformbedrijven niet mogelijk. Ondertussen hebben de taxichauffeurs en maaltijdbezorgers geen enkele zekerheid en krijgen zij onder meer hun wachttijden, het naar de klant toe rijden, vakantiegeld, loon bij ziekte en vrije dagen niet uitbetaald. Van het lage tarief dat ze wel krijgen zijn verzekeringen en een fatsoenlijke pensioenvoorziening niet te betalen.’

Amrit Sewgobind: ‘De geloofwaardigheid van Uber is ver te zoeken.’

Deel deze pagina