NS KLANTENSERVICE

MOOI KERSTCADEAU: VASTE AANSTELLING

Tekst Ronald de Kreij Beeld Doon van de Ven

Liane Riethof: ‘Champagne toen ik het contract eenmaal had getekend.’

Kort voor de kerstdagen kregen alle mensen die al zo’n vijf jaar als uitzendkracht werken bij NS Klantenservice dankzij de inspanningen van de FNV de toezegging dat zij een vaste aanstelling krijgen. Een mooier kerstcadeau hadden ze zich niet kunnen wensen. Daar ging echter een lange periode van grote onzekerheid aan vooraf.

Menig uitzendkracht zal de ervaringen van Liane Riethof en Miriam van der Starre herkennen. ‘Ik heb de afgelopen jaren veel collega’s gedwongen zien vertrekken’, vertelt Liane. ‘Eigenlijk direct al vanaf het moment toen ik zelf bij NS Klantenservice kwam werken. Ik werkte er nog geen week toen ik een ander meisje – ook een uitzendkracht – met tranen in haar ogen afscheid zag nemen. Na jaren bij Klantenservice te hebben gewerkt. Dat moment zal ik nooit meer vergeten.’

Afscheid nemen doet pijn, maar continue pogingen om als uitzendkracht aan het werk te blijven laten ook sporen na. ‘NS Klantenservice zette om de zoveel maanden een of twee vacatures open waarop de uitzendkrachten konden solliciteren’, zegt Miriam. ‘Dan moest je een brief schrijven waarin je vertelde waarom jij dacht voor die baan in aanmerking te komen. Je solliciteerde dus feitelijk op je eigen functie in de wetenschap dat je al jaren tot volle tevredenheid van de werkgever functioneerde. Maar nu moest je dat zelf komen vertellen aan een speciaal ingehuurde recruiter. Zo ben ik zes keer afgewezen voor mijn eigen baan! Hoewel ik de keuze voor andere kandidaten heus wel begreep, begon het na meer dan vier jaar echt wel pijn te doen. Er waren gewoon te weinig vacatures voor te veel goede mensen.’

SCHEVE OGEN EN JALOEZIE

‘Op een gegeven moment ga je aan jezelf twijfelen’, vervolgt Miriam. ‘Misschien is mijn brief niet goed genoeg of ben ik zelf toch ook niet goed genoeg. Daar krijg je een minderwaardigheidsgevoel van. Zo van: ik mag er niet om vragen maar moet die aanstelling kennelijk verdienen, en nu verdien ik het dus nog steeds niet. Bovendien droegen die sollicitatierondes niet bepaald bij aan een goede werksfeer op de afdeling. Ze leidden onder meer tot scheve ogen en jaloezie. Op een gegeven moment vertelden collega’s zelfs niet eens meer dat ze meededen aan een sollicitatieronde. Dan zeiden ze van niet maar deden het toch wel. Heel raar. Maar ook heel naar.’

FNV-bestuurder Henri Janssen noemt dergelijke situaties ‘te bizar voor woorden en bijna sadistisch. NS zette collega’s als concurrenten tegenover elkaar, liet ze dan door een hoepeltje springen en wie uit die tombola van willekeur het mooiste sprongetje maakte had geluk en kreeg de vaste aanstelling. En dat keer op keer. Vernederend en onacceptabel.’

ALS EEN PITBULL

Maar nu hebben zowel Miriam als Liane alsnog een vaste aanstelling gekregen. ‘Nou, die hebben we niet zomaar gekrégen, hoor’, reageert Miriam. ‘Daar hebben we wel de FNV voor moeten inschakelen.’ ‘Henri is er als een pitbull bovenop gesprongen’, vult Liane aan. ‘Ik ben hem ongelooflijk dankbaar dat hij dit voor elkaar heeft gekregen.’

Henri Janssen zelf neemt de complimenten dankbaar in ontvangst, maar benadrukt dat hij vooral gewoon zijn werk heeft gedaan. ‘Wij vinden als bond dat daar waar het kan vaste banen aangeboden moeten worden. Bij vast werk horen vaste arbeidsovereenkomsten. En bij Klantenservice kan dat dus gewoon. Veel uitzendkrachten zitten daar jaren aan een stuk, weten van de hoed en de rand, maar omdat de wet voorschrijft dat ze na zo’n vijf jaar of zes contracten – en dit jaar zijn die termijnen verkort – een vast contracten aangeboden moeten krijgen, moeten ze opeens weg. Want NS wil ze geen vaste contracten geven. Waarom? Leg me dat eens uit? Je neemt afscheid van gemotiveerde, goed ingewerkte arbeidskrachten en maakt daarmee ook nog eens de loyaliteit richting het bedrijf kapot. Wat het nog erger maakt: uitzendkrachten hebben geen werk- en inkomenszekerheid en kunnen daardoor bijvoorbeeld niet of maar moeilijk een huis kopen of zelfs huren, of ze durven niet te dromen over een kinderwens. Wat een ellende allemaal. En dat alleen omdat de werkgever zogenaamd “flexibel” wil kunnen zijn. Nou, niet dus, die mensen zijn op die plek gewoon nodig.’

‘OP EEN GEGEVEN MOMENT GA JE AAN JEZELF TWIJFELEN. ZO VAN: IK MOET DIE AANSTELLING KENNELIJK VERDIENEN’

VIJF JAAR EN VIER MAANDEN

Miriam werkt nu vier jaar en acht maanden bij NS als klantadviseur. ‘Mensen telefonisch te woord staan, maar ook via Twitter, WhatsApp en Facebook… heel leuk werk en ik heb het ook altijd leuk gevonden. Maar ik zou rond deze tijd mijn zesde en laatste contract aangeboden krijgen. Dat zou betekenen dat ik er bij vijf jaar en vier maanden definitief uit moest.’

Liane zat in een soortgelijk schuitje. ‘Ik zag het einde van mijn werk bij NS al naderen, temeer omdat de regels zijn veranderd. Uitzendkrachten moeten volgens de wet nu eerder een vast contract aangeboden krijgen; of eerder ontslagen worden – lees: geen nieuw contract aangeboden krijgen – dat kan de werkgever dan helaas ook nog doen. Daarom heb ik de FNV gevraagd of die kortere termijn ook voor mij gold. Daarmee is de bal aan het rollen gegaan.’

HEEL, HEEL, HEEL ERG BLIJ

En toen kwam dus kort voor kerst het bericht van het succes van de FNV en de vaste contracten die daaruit voortvloeiden. Alle uitzendkrachten werkzaam bij de Klantenservice van NS die tussen november 2021 en eind december 2022 in hun laatste contractperiode zitten, krijgen een aanstelling voor onbepaalde tijd aangeboden. ‘Heel, heel, heel erg blij’, reageert Miriam. ‘Ik heb direct een fles champagne opengetrokken toen de toezegging er was’, zegt Liane.

Liane had overigens al eerder goede ervaringen met de FNV. Dat was twee jaar geleden toen enkele tientallen flexkrachten die via een ander uitzendbureau waren ingehuurd en waarmee NS niet langer wilde samenwerken eveneens dreigden te moeten vertrekken. Dankzij de inspanningen van de bond konden zij uiteindelijk toch blijven. ‘Toen ben ik direct lid geworden’, vertelt ze. ‘Sindsdien heb ik veel collega’s aangespoord hetzelfde te doen. En dat hebben ze ook gedaan. Je ziet wat dit nu weer heeft opgeleverd.’

Henri Janssen complimenteert deze moedige uitzendkrachten. ‘Ondanks hun kwetsbare positie hebben ze zich verenigd en zijn ze voor hun eigen belang opgekomen. Dat begon bij lid worden en resulteerde in een vaste aanstelling. Wij gaan ervanuit dat de collega’s die nog geen lid zijn zich nu ook bij ons aanmelden. Want samen staan we sterk.’

De FNV vindt de resultaten tot dusver ‘een mooie eerste stap om de flexschil binnen Klantenservice, waar meer dan 50 procent van de medewerkers uitzendkracht is, terug te dringen’, zo besluit de vakbondsman. ‘Het komende jaar zullen we hierover voor en met onze leden met NS in gesprek gaan.’

Miriam van der Starre: ‘Op een gegeven moment ga je aan jezelf twijfelen.’

Deel deze pagina