OMROEPEN

INSPECTIE SZW ONDERZOEKT ONDERBETALING

Tekst Ronald de Kreij Beeld Shutterstock

DE FNV WIL DAT ER EEN EINDE KOMT AAN HET GEBRUIK VAN SCHIJN- CONSTRUCTIES

Zijn de resultaten die FNV Flex & Naleving heeft geboekt bij de omroepen een succes? ‘Ja en nee’, zegt Sharon Bandell. ‘De omroepen stoppen met het inschakelen van freelancers via payrollbedrijf Tentoo en we hebben een fair practice-code voor zzp’ers afgesproken. Maar de cao hebben we als FNV niet ondertekend.’

Onder druk van de negatieve publiciteit rond payrollcontracten en schijnconstructies beëindigen de regionale omroepen hun samenwerking met payrollbedrijf Tentoo. Het bedrijf beweert zelf een uitzendbureau te zijn, maar FNV Flex & Naleving bestrijdt dit. ‘Tientallen omroepmedewerkers werken via Tentoo als payrollmedewerker of op basis van een fictief dienstverband’, zegt Sharon Bandell, projectleider bij FNV Flex & Naleving. ‘In beide gevallen is sprake van onderbetaling. Tentoo is misschien dan wel op papier een uitzendbureau, want dat is goedkoper, maar het doet niks aan werving en selectie. De omroepen hebben deze mensen zelf geworven. Degenen met fictieve dienstverbanden zijn noch werknemer noch zelfstandige. Zij zitten in een grijs gebied daartussen, waardoor ze niet onder het arbeidsrecht vallen, laat staan onder een cao. In de praktijk hebben ze werkelijk nergens recht op.’

ONDERZOEK INSPECTIE SZW

Op verzoek van de FNV onderzoekt de Inspectie SWZ (voorheen Arbeidsinspectie) of daadwerkelijk sprake is van onderbetaling en schijnzelfstandigheid van omroepmedewerkers. De Inspectie doet dat bij Tentoo, Omroep Brabant en RTV Oost. De uitslag wordt rond de zomer verwacht. Bij RTV Oost werken redacteuren, verslaggevers en technici al jaren via Tentoo. ‘Het was slikken of stikken’, zegt een van hen die anoniem wil blijven, omdat eerder mensen met kritiek de laan zijn uitgestuurd. ‘Er zitten zelfs nieuwslezers bij, en radiopresentatoren met een dagelijks programma. Ze zijn een soort freelancers, maar hebben nergens recht op, terwijl ze structureel werk doen. Ik spreek namens twintig freelancers. In onderhandelingen maken we samen een vuist, zodat de directie niet meer kan zeggen: voor jou tien anderen.’ Voor Petra van Middendorp, die jarenlang als verslaggever bij Omroep Brabant werkte, komt het onderzoek te laat. ‘Ik was zo klaar met de constructie via Tentoo dat ik de omroep heb verlaten. Ik heb er drie jaar gewerkt. Dat mocht alleen via Tentoo, tegen een tarief van 18,50 euro per uur, inclusief een beetje vakantiegeld. Omdat Tentoo commissie inhield, was dat zo’n 11 euro, en salarisverhoging bleek onbespreekbaar. Gelukkig kon ik terugvallen op iets anders: een opleiding in de zorg. Nu geef ik les op een mbo-school voor verpleegkunde, heb ik vakantiedagen en zicht op een vast contract. Eindelijk.’

HEEL BLIJ

Bandell: ‘Als de Inspectie concludeert dat sprake is van schijnzelfstandigheid en van onderbetaling bij de twee onderzochte omroepen, dan heeft dit ook gevolgen voor andere regionale omroepen. Want daar gebeurt precies hetzelfde.’ De FNV’er is dan ook ‘heel blij’ dat de regionale omroepen nu eindelijk hebben gezegd te zullen stoppen met Tentoo. ‘Bij structureel werk horen ze hun medewerkers in dienst te nemen en te betalen volgens de cao voor omroeppersoneel. Als het gaat om tijdelijk werk kunnen ze medewerkers inhuren via een écht uitzendbureau, dat uitbetaalt volgens de cao voor uitzendkrachten. Of ze huren échte zzp-ers in: die werken voor meerdere opdrachtgevers en voor een fatsoenlijk tarief, waar ze zelf over kunnen onderhandelen. Bandell vindt het inspectieonderzoek niettemin tóch nodig, omdat de FNV niet wil dat de omroepen in de toekomst naar andere tussenpersonen overstappen, met vergelijkbare constructies. ‘Dit gebeurt trouwens ook in de horeca, de bouw en bij uitgeverijen.’

FATSOENLIJK ZZP-TARIEF

Ander goed nieuws is dat de FNV met de publieke omroepen een fair practice-code heeft afgesproken. Daarin is vastgelegd dat een fatsoenlijk zzp-tarief minimaal 150 procent van het all-in cao-loon moet bedragen. ‘Naar wat wij horen gaan freelancers er met deze afspraak tot wel 500 euro per maand op vooruit’, aldus Bandell. ‘Anderzijds moet ik helaas wel erkennen dat we de cao niét hebben ondertekend, terwijl we dit wel heel graag wilden. We wilden namelijk afspreken om mensen alleen nog vaste contracten aan te bieden, uitzendcontracten alleen voor piek en ziek en echte zzp-contracten alleen nog conform de fair practice-code. Omdat de werkgevers niet bereid waren deze keuze uit drie smaken in de cao vast te leggen, hebben we onder andere hierdoor niet getekend.’

‘Tientallen omroepmedewerkers werken via Tentoo als uitzendkracht of op basis van een fictief dienstverband’

Deel deze pagina