DELIVEROO

BEZORGER DELIVEROO IS GÉÉN ZZP’ER

Tekst Ronald de Kreij Beeld Michael Wijlhuizen

‘ONBEGRIJPELIJK DAT DE OVERHEID DE WET NIET HANDHAAFT’

Maaltijdbezorgers bij Deliveroo zijn géén zelfstandig ondernemer. Ze hebben recht op een arbeidsovereenkomst, zo heeft de rechter in hoger beroep beslist in een zaak die de FNV had aangespannen. In 2019 kwam de rechtbank in Amsterdam al tot eenzelfde oordeel.

De beslissing van de rechter betekent opnieuw een overwinning voor de FNV tegen schijn-zzp als verdienmodel in de steeds verder om zich heen grijpende platformeconomie (zie ook het kaderbericht op deze pagina). Zakaria Boufangacha, arbeidsvoorwaardencoördinator bij de FNV, zegt dan ook verheugd te zijn over de uitspraak. ‘Die is zo helder als maar kan en bevestigt de eerdere uitspraak. Volkomen terecht. Laten we nu ophouden met deze schijnvertoning van Deliveroo.’ De maaltijdbezorgers waren tot 2018 in dienst van Deliveroo, maar het bedrijf stopte daar toen mee. Wie nog voor Deliveroo wilde werken moest zzp’er worden. De FNV was fel tegen dit besluit om alle medewerkers van de ene op de andere dag op straat te zetten en ze als zelfstandige ondernemers te laten terugkeren. Tegen minder geld, met geen enkele zekerheid op voldoende werk en zonder een sociaal vangnet. Volgens de FNV was er gewoon sprake van een gezagsrelatie waarbij een arbeidsovereenkomst hoort. De bond stapte naar de rechter en kreeg gelijk. De rechter oordeelde begin 2019 niet alleen dat de maaltijdbezorgers geen zzp’ers zijn, maar ook dat Deliveroo de cao Beroepsgoederenvervoer moet toepassen.

TIJD REKKEN

En toen? Toen niets, of in ieder geval weinig, vertelt Marije Ottervanger, campagneleider platformeconomie bij de FNV. ‘Deliveroo is de boel gaan rekken door hoger beroep aan te tekenen en vervolgens gewoon op de oude voet verder te gaan. Maar gelukkig ligt de uitspraak in dit hoger beroep er nu, ook al zijn we wel twee jaar verder. Het is de hoogste tijd dat de maaltijdbezorgers krijgen waar zij recht op hebben.’ Door de uitspraak van de rechter kunnen de maaltijdbezorgers een arbeidsovereenkomst bij Deliveroo opeisen. Ottervanger: ‘Ze kunnen zich bij ons melden. Met een arbeidsovereenkomst hebben ze recht op een vast uurloon, waardoor ook de wachttijd doorbetaald moet worden. Ook hebben ze recht op doorbetaling bij ziekte en een sociaal vangnet.’

JARENLANGE STRIJD

De FNV voert al jarenlang strijd tegen het inzetten van schijnzelfstandigen door platforms als Deliveroo, Helpling, Temper en Uber. Niet alleen omdat de medewerkers worden onderbetaald en bepaalde rechten mislopen, maar ook omdat de maatschappelijk schade groot is. De platformbedrijven betalen geen sociale premies en minder belasting. De FNV berekende vorig jaar dat de samenleving hierdoor een bedrag van 32 miljoen per jaar misloopt. Tegelijkertijd bespaart Deliveroo zo’n 54 miljoen euro per jaar op de arbeidskosten. De bond laat het er daarom nog altijd niet bij zitten. Ottervanger: ‘Inmiddels hebben we namens veertien (voormalige) maaltijdbezorgers nabetaling geëist van loon op basis van de cao Beroepsgoederenvervoer. En sinds de uitspraak in hoger beroep loopt het storm met nieuwe aanmeldingen. De riders zijn het zat en willen krijgen waar ze recht op hebben.’

De maaltijdbezorgers waren tot 2018 in dienst van Deliveroo. Wie daarna nog wilde werken moest zzp’er worden

SCHIJN-ZZP ALS VERDIENMODEL

FNV Flex & Naleving ziet de laatste jaren het verdienmodel rond schijn-zzp steeds groter worden. Waar iemand vroeger alleen zzp’er was wanneer hij of zij een specifieke expertise had opgebouwd, zelf de keuze had gemaakt om te gaan ondernemen en kon onderhandelen over het tarief, ziet de bond nu ook steeds meer scholieren en jongeren als zzp’er aan de slag gaan. Ook is er steeds meer platformwerk waarbij al het werk als zelfstandige ‘klus’ wordt aangeboden maar het platform de volledige controle uitoefent op de werkers en zich dus gedraagt als werkgever. Van maaltijdbezorger tot kok tot taxichauffeur tot omroepmedewerker. De bedrijven besparen op arbeidskosten en dragen geen sociale premies af. Ze zorgen voor valse concurrentie. De bond heeft immers ooit in cao’s (beroepsgoederenvervoer, media & cultuur, horeca, taxi) afgesproken wat de norm aan arbeidsvoorwaarden is zodat iedereen een eerlijk en zeker inkomen krijgt. Bedrijven die zich hieraan houden, worden beconcurreerd door bedrijven die de schijnconstructie met schijn-zzp’ers gebruiken. Dit verdienmodel ondermijnt cao’s en de sociale zekerheid. Gelukkig zijn er ook genoeg voorbeelden van succesvol vakbondswerk waarbij sterke leden hebben gestreden tegen schijn-zzp. Maaltijdbezorger Debbie Berendsen is een van die mensen die met FNV Flex & Naleving durfde op te staan en een arbeidsovereenkomst heeft geclaimd. De rechter besloot begin 2019 dat de maaltijdbezorgers van Deliveroo gewoon werknemers zijn en dat voor hun werk de cao-Beroepsgoederenvervoer moet worden toegepast. Debbie stond ook in Den Haag om het witboek 'Bezorgd om Maaltijdbezorgers' aan te bieden. Ze vertelt haar verhaal keer op keer in de hoop dat de politiek in actie komt. Maaltijdbezorgers hebben namelijk geen invloed op hun tarief en de app bepaalt de manier waarop ze hun werk moeten doen. Debbie hierover: ‘Deliveroo heeft een veel sterkere machtspositie dan de maaltijdbezorgers. Ze hebben eenzijdig het ordersysteem veranderd, laten meer maaltijdbezorgers toe en spelen zo maaltijdbezorgers bewust tegen elkaar uit. Wij hebben recht op dezelfde bescherming als alle andere werknemers. En hierin heeft de rechter ons in hoger beroep wederom gelijk gegeven. Gelukkig.’

OVERHEID LAAT HET AFWETEN

Het verbaast Ottervanger overigens dat deze zaak zo lang heeft kunnen slepen. ‘We hebben de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties die schijnzelfstandigheid aanpakt. Dan verwacht je dat de overheid in actie komt. Maar dat gebeurt dus niet. Die wet wordt al vijf jaar niet gehandhaafd. Ook in een heleboel vergelijkbare andere gevallen laat de overheid het afweten. Onbegrijpelijk! Wij vinden dat juist de overheid werknemers zou moeten beschermen. Maar als dat niet gebeurt, dan stappen wij als bond naar de rechter. En dat is maar goed ook, zo blijkt nu opnieuw.’

Deel deze pagina